Jednym z najczęściej omawianych tematów w nowoczesnej chirurgii kolana jest wybór najlepszego materiału do rekonstrukcji zerwanego więzadła krzyżowego przedniego (ACL). W naszym szpitalu przeprowadzamy wiele takich zabiegów i choć cel jest zawsze ten sam – przywrócenie pacjentowi stabilności w kolanie – to metody, którymi go osiągamy, są coraz nowocześniejsze. Nasz zespół w składzie: lek. Filip Adamcewicz (operator) oraz lek. Grzegorz Bromber (asysta), przeprowadził złożoną operację stawu kolanowego, która jest doskonałą okazją, by opowiedzieć o jednej z technik – rekonstrukcji ACL z użyciem ścięgna mięśnia czworogłowego uda.
Zerwane więzadło ACL (więzadło krzyżowe przednie) niestety nie goi się samo. Aby kolano odzyskało stabilność, konieczna jest operacja rekonstrukcyjna, podczas której chirurg musi na nowo odtworzyć przebieg więzadła. Do tego celu najczęściej wykorzystuje się tkanki własne pacjenta, czyli tak zwane autoprzeszczepy. O tym, na czym polega zerwanie więzadła i jego operacja, mogą Państwo przeczytać w naszym poprzednim artykule: Rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego (ACL) z naprawą łąkotki.
Od lat dominują przeszczepy ze ścięgien mięśni smukłego, półścięgnistego lub z więzadła rzepki. Przeszczep ze ścięgna mięśnia czworogłowego uda stanowi obecnie nowocześniejszą alternatywę, której rosnące zainteresowanie wynika z kilku kluczowych zalet:
- Potężny i wytrzymały przeszczep – Ścięgno mięśnia czworogłowego to gruba i mocna struktura. Pozwala to na pobranie przeszczepu o dużej średnicy, co bezpośrednio przekłada się na jego wysoką wytrzymałość mechaniczną. Dla pacjentów, szczególnie tych aktywnych fizycznie, oznacza to solidny fundament pod stabilne kolano na długie lata.
- Mniej problemów z przednią częścią kolana w przyszłości – W przeciwieństwie do popularnego pobrania z więzadła rzepki, przeszczep ścięgna mięśnia czworogłowego uda pobierany jest nieco wyżej. Dzięki temu pacjenci po tej operacji znacznie rzadziej zgłaszają ból związany z klękaniem czy ogólny dyskomfort w przedniej części kolana.
- Oszczędzenie innych mięśni – Pobranie ścięgien kulszowo-goleniowych czy mięśnia smukłego osłabia tę grupę mięśniową, która sama w sobie jest ważnym, dynamicznym stabilizatorem kolana. Z kolei pobranie przeszczepu z mięśnia czworogłowego w mniejszym stopniu wpływa na siłę, ponieważ jego niewielki ubytek jest dobrze kompensowany.
Przeszczep ten daje dużą elastyczność. Możemy go łączyć z innymi procedurami, np. z tenodezą, czyli dodatkową stabilizacją rotacyjną stawu. W naszym ośrodku standardowo wykonujemy modyfikowaną tenodezę boczną do każdego przeszczepu. Użycie mocnego przeszczepu w połączeniu z tenodezą daje nam pewność, że nawet w przypadku złożonych niestabilności kolana, uzyskujemy maksymalną ochronę dla pacjenta.
Wybór tej metody, mimo wielu długoterminowych korzyści, wiąże się ze specyficznymi wyzwaniami w pierwszej, najwcześniejszej fazie po operacji. Mięsień czworogłowy uda stanowi główną strukturę, odpowiedzialną za prostowanie nogi. Ingerencja w tym miejscu jest odczuwalna. Pacjenci w pierwszych dobach po operacji doświadczają bólu z przodu uda (nad kolanem) oraz mają problem z osiągnięciem pełnego wyprostu w operowanej nodze. Są to przewidywane objawy, z którymi nasi specjaliści wiedzą, jak pracować już od pierwszej doby. Choć każda metoda ma swoje wady i zalety, przeszczep ze ścięgna mięśnia czworogłowego oferuje wytrzymały materiał do rekonstrukcji, dając fundament pod stabilne kolano na długie lata.